کزارش همایش بررسی نقش رسانه ها در کاهش خطرپذیری و اثرات ناشی از سوانح

نقش رسانه ها در کاهش خطرپذیری ، اثرات ناشی وقوع سوانح و آموزش شهروندان با حضور « توشیوکی ساتو» از مدیران شبکه ان اچ کی ژاپن در سازمان مورد بررسی قرار گرفت.

به گزارش بحران نیوز؛ این همایش که با حضور معاونان، مدیران، کارشناسان، دبیران ستادهای مدیریت بحران و اصحاب رسانه برگزار شد. دکتر« ساتو» به بررسی تجربه سونامی سال 2011 و نقش شبکه های تلویزیونی و رسانه ها در مدیریت این بحران پرداخت.

مشروح سخنان این مدیر رسانه ای را در ادامه می خوانید:

در ژاپن روزنامه نگار بودن مستلزم این است که اطلاعات کافی درباره زلزله داشته باشیم. هدف اصلی از کارگاه امروز این است که شیوه پوشش زلزله را نشان دهیم. من عنوان کاهش مخاطرات طبیعی را برای این برنامه انتخاب کرده ام، این کاهش از طریق رسانه و به وسیله رسانه انجام می شود. به خاطر این که معتقدم رسانه می تواند تاثیر فراوانی در پیشگیری و کاهش خطر پذیری داشته باشد.

نكته دیگر این که همیشه حوادث گوناگونی در جامعه وجود دارد، اما سوانح طبیعی ماهیت متفاوتی دارند. یکی از ویژگی های این نوع حوادث این است که ناگهانی اتفاق می افتند و در نتیجه شما باید آمادگی کافی برای مواجهه با آن را داشته باشید. اگر خوب آماده  باشید می توانید صدمات ناشی از آن را کاهش دهید. همچنین می توانید اعتماد عمومی نسبت به رسانه ملی خود را افزایش دهید.اما اگر آماده نباشید صدمات جانی و مالی  ناشی از  وقوع سانحه افزایش خواهد یافت. همچنین ممکن است که شما با شایعات زیادی رو به رو شوید که همین شایعات منجر به شکل گیری بی نظمی در میان مردم خواهد شد و در نتیجه آن ممکن است اعتماد مردم به رسانه ها و مدیران اجرایی از دست برود.

در اینجا ابتدا اجازه می خواهم که به تشریح وضعیت طبیعی  ژاپن بپردازم که با وضعیت کشور شما متفاوت است. در ژاپن با حوادثی چون سونامی، باران های سیل آسا، زلزله و آتشفشان مواجه هستیم. شما می دانید که کره زمین از قطعات مختلفی تشکیل شده است و زلزله در خطوطی اتفاق می افتد  که این قطعات با هم ارتباط پیدا می کند. با نگاهی به نقشه این قطعات به عنوان مثال روشن می شود که شبه قاره هند 70 میلیون سال پیش در منطقه جنوبی خود قرار داشت  که بعدها به سمت شمال حرکت می کند و با توده سرزمینی اورآسیا برخورد می کند که این برخورد منجر به شکل گیری هیمالیا شده است. تصویری ماهواره ای از ایران نیز نشان می دهد که با حرکت توده سرزمینی عربی به سمت اورآسیا سلسله جبال زاگرس درست می شود. نکته دیگر این که زلزله ها معمولا در مناطقی اتفاق می افتد که این توده های سرزمینی با هم برخورد می کنند.

پوشش خبری سونامی

من البته بعد از این توضیحات می خواهم درباره نحوه پوشش سونامی سال 2011 از سوی شبکه NHK توضیح دهم. این را هم اضافه کنم که همیشه دانش داشتن نسبت به چیزی با نحوه عمل به آن کاملا متفاوت است. در نتیجه در پوشش رسانه ای گرچه شما باید مبتنی بر دانش خود عمل کنید ، اما هنگام ارائه گزارش ، کار کاملا فرق می کند.با ذکر این توضیح می پردازیم  به نحوه پوشش رویداد سونامی.

زلزله در ساعت 14 و 46 دقیقه اتفاق افتاد. ما در این لحظه مشغول پوشش خبری مجلس اعیان بودیم. مرکز زلزله 200 کیلومتر از  سواحل ژاپن فاصله داشت. شدت زلزله 9 ریشتر بود که ما 13ثانیه بعد از وقوع آن پوشش حادثه را آغاز کردیم.ابتدا هشدار زود هنگام زلزله روی صفحات تلویزیون منتشر شد که با توجه به دور بودن مرکز زلزله هیچ کس اطلاعی از وقوع آن نداشت. 

همزمان تلویزیون اعلام کرد که در مناطق ذکر شده مردم باید هوشیار باشند. این اطلاعات به صورت اتوماتیک روی صفحات تلویزیون منتشر می شد و به صورت زیرنویس پخش می شد.

بعد از گذشت یک دقیقه و 46 ثانیه با توجه به این که مرکز زلزله در شمال ژاپن بود به ساکنان این مناطق اعلام شد که آمادگی داشته باشند.در این مرحله نیز توصیه های ایمنی مبنی بر روشن گذاشتن رادیو و دیگر موضوعات اعلام می شود.

 سه دقیقه بعد از وقوع زلزله مرکز هواشناسی نخستین گزارش در خصوص این واقعه را اعلام کرد و با توجه به این که در ژاپن شدن زلزله از عدد یک تا هفت مشخص می شود، اعلام شد که شدت این زلزله هفت است.

چهار دقیقه بعد از وقوع زلزله اخطار جدی درباره سونامی اعلام شد، مناطق احتمالی در معرض خطر اعلام شد و در ادامه مناطقی که سونامی در آنها اتفاق افتاده بود اعلام شد.همچنین مشخص شد که نخستین سونامی با امواج سه متری در شمال ژاپن اتفاق خواهد افتاد. البته در ساعت 3 بعد از ظهر امواج به شش متر رسیده بود.

ما در شبکه NHK دو کانال صوتی داریم که یکی از این کانال ها مخصوص حوادث است و به زبان های مختلفی چون پرتغالی، چینی و ژاپنی برنامه پخش می کند. در این شبکه ها به محض وقوع زلزله نکاتی چون هشدار جدی اعلام می شود.

27 دقیقه بعد از وقوع زلزله ما به پوشش استودیوی سندای پرداختیم.34 دقیقه بعد از وقوع زلزله طوفان سونامی آغاز می شود. در این زمان تصاویر به صورت زنده  پخش می شود. ارتفاع سونامی بیشتر اندازه پیش بینی شده بود. قبل از آن که سونامی بتواند به آشیانه هلی کوپترها برسد ما توانستیم  یکی از هلی کوپترها را به پرواز درآوریم و از ارتفاع وضعیت سونامی را تصویربرداری کنیم. من در این وضعیت به صورت زنده تصاویر را پخش می کردیم. فکر کنم در آن زمان نزدیک به دو هزار شبکه از پوشش زنده ما استفاده کردند.

75 دقیقه بعد از وقوع زلزله شهر زیر سیلاب سونامی قرار گرفته بود.در این زمان کارشناسان سازمان هواشناسی از طریق تلویزیون اطلاعات لازم را در اختیار شهروندان قرار دادند و نسبت به احتمال وقوع سونامی در دیگر مناطق هشدار دادند. بدین ترتیب گزارش رویدادهای مربوط به سونامی در ژاپن تا 7 روز به صورت کامل و بی وقفه در این شبکه منتشر شد.

تجربه کار NHK

ان اچ کی، مستقل است و فعالیت های خود را بر این مبنا ادامه می دهد. فعالیت ما بر اساس قانون پخش اطلاعات  و قانون مدیریت بحران کشور ژاپن پیش می برد. قانون دوم ، قانون پایه ای برای انجام اقدامات پیشگیرانه است و به ما دستور می دهد که وقتی بحران به وجود می آید چگونه عمل کنیم. اگر ما بر اساس این قانون عمل نکنیم، تنبیه می شویم.

بر اساس این قانون چارچوبی برای ما تهیه شده تا در زمان بحران با سازمان هواشناسی و دیگر رسانه های ژاپن همکاری داشته باشیم. بر اساس این قانون اگر زلزله ای بالاتر 3 اتفاق بیفتد باید دو دقیقه بعد از وقوع آن را به اطلاع شهروندان برسانیم و بعد از 3 دقیقه نیز سازمان هواشناسی باید هشدارهای لازم را همراه با توصیه ها اعلام کند. لازم است که اعلام کنم در ژاپن اندازه گیری زلزله با دیگر کشورها فرق می کنم. مبنای کار ما از عدد یک شروع می شود تا 7 ادامه دارد.اگر شدت زلزله 5 یا کمتر باشد معمولا آسیبی وارد نمی شود، اما اگر شدت بالاتر از 5 و یا هفت باشد تصور ما این است که زلزله آسیب وارد کرده است.

در هنگام اعلام حالت فوق العاده هدف ما این است که با حفط خونسردی و واقع بینی از جان و مال مردم محافظت کنیم.

 ما در تلویزیون NHK  چهار کانال تلویزیونی داریم که دو تای آن ماهواره ای است ، همچنین سه کانال رادیویی هم داریم. زمانی که شدت زلزله زیاد نباشد از یک کانال رادیویی و یک کانال تلویزیونی استفاده می شود اما هنگامی که شدت زلزله زیاد باشد اخبار و گزارش ها از تمام کانال ها پخش می شود.